Risico's & oudedagsvoorzieningen

Als je ervoor kiest om te freelancen heb je niet de zekerheden die horen bij een vast dienstverband. Je moet zelf de risico's afdekken van arbeidsongeschiktheid, zwangerschap, overlijden en werkloosheid. Ook aansprakelijkheidsverzekeringen zal de freelancer zelf moeten regelen. Soms is het ook het overwegen waard een verzekering af te sluiten die uitkeert wanneer debiteuren niet betalen.

Arbeidsongeschiktheid, zwangerschap en overlijden
De risico's van arbeidsongeschiktheid, zwangerschap en overlijden kun je afdekken door een verzekering af te sluiten. Het loont de moeite om premies te vergelijken, want die kunnen behoorlijk uiteenlopen. Bepaal wat in jouw situatie de risico's zijn en in hoeverre je daarvan zelf de financiële gevolgen kunt of wilt dragen. Zo scheelt het bijvoorbeeld in de premie als je bij arbeidsongeschiktheid pas laat uitkeren na een bepaalde ziekteperiode.

Werkloosheid
Wanneer je opdrachten 'opdrogen' ben je als freelancer in feite werkloos. Je kunt je hiervoor niet verzekeren, dus is het zaak het niet zover te laten komen. Pleeg daarom consequent acquisitie, zorg dat je opdrachtgevers tevreden zijn en blijven, maak jezelf niet te zeer afhankelijk van één grote opdrachtgever, houd je kennis en vaardigheden op peil, volg de marktontwikkelingen, maak reclame en bouw reserves op voor tijden dat je minder inkomen hebt.

Aansprakelijkheid
Jouw handelen of nalatigheid kan in bepaalde situaties schade berokkenen aan opdrachtgevers of anderen. Bij schadeclaims ten gevolge van bijvoorbeeld letselschade gaat het al gauw om bedragen die je onmogelijk zelf kunt ophoesten. Het is daarom zeker aan te raden wanneer je gaat freelancen direct een aansprakelijkheidsverzekering af te sluiten.

Debiteurenrisico's
Om niet machteloos te staan wanneer je debiteuren, na herhaaldelijke verzoeken, niet betalen, kun je een debiteurenverzekering afsluiten. Dit is zelfs mogelijk per afzonderlijke opdrachtgever of incidentele opdracht. Vaak wordt dit pas interessant bij hoge factuurbedragen en een groot ingeschat risico.

Als je ervoor kiest om te freelancen heb je niet de zekerheden die horen bij een vast dienstverband. Tref je geen maatregelen, dan heb je op de pensioenleeftijd slechts recht op een AOW-uitkering. Deze bedraagt 70% van het minimum wettelijk loon, dus een aanvullend bedrag is zeker geen overbodige luxe. Wacht niet te lang met het opbouwen van je pensioen, want naarmate je ouder wordt, zijn de premies hoger. Het staat je als ondernemer vrij op andere manieren geld te reserveren voor later. Er zijn diverse mogelijkheden:

Lijfrenteverzekering
Door geld in te leggen bij een verzekeringsmaatschappij kun je een lijfrenteverzekering afsluiten. Je legt periodiek (bijvoorbeeld maandelijks) een bedrag in of een groter bedrag ineens (dit is de koopsompolis). Na aftrek van eenmalige kosten belegt de verzekeringsmaatschappij jouw geld in aandelen, obligaties, onroerend goed, liquide middelen of in een mix daarvan. Je kiest zelf hoeveel risico je wilt lopen. Het (mogelijke) rendement is hoger naarmate je meer risico neemt. Je kunt je premie elk jaar van de belasting aftrekken. De fiscus berekent de maximale premieaftrek aan de hand van je inkomsten van het voorgaande jaar.

Sparen
Wil je geen financiële risico's nemen, dan is sparen voor jou wellicht een geschikte optie. Het voordeel is dat je zelf bepaalt hoeveel je spaart en dat je de beschikking houdt over je eigen geld. Een nadeel is dat de rente relatief laag is. Voor een hoger rentetarief kun je je geld voor langere tijd vastzetten, bijvoorbeeld op een deposito. Je komt dan ook niet in de verleiding om tussentijds geld op te nemen.

Beleggen
Wil je (kans maken op) meer rendement, dan kun je met je geld de beurs op gaan. Daarmee kies je wel voor een groter risico. In het ergste geval kun je je volledige bedrag kwijtraken. Als belegger kun je zelf de koersen volgen en inspelen op actuele kansen of je kunt het beheer van je beleggingsportefeuille overlaten aan een specialist of beursfonds. Daarvoor betaal je dan wel een vergoeding.

Eigen woning/onroerend goed
Ben je in het bezit van een eigen woning of ander onroerend goed, dan kun je erop speculeren dat er op de pensioengerechtigde leeftijd voldoende overwaarde is om daarvan tot aan je overlijden te kunnen leven. Dit is uiteraard afhankelijk van je uiteindelijke hypotheekbedrag en van de woningmarkt op dat moment. Je kunt je huis als het ware 'opeten' door extra hypotheek op te nemen. Verkoop je de woning, dan zul je rekening moeten houden met huurkosten tot aan je overlijden.

Fiscale Oudedag Reserve (FOR)
Als ondernemer kun je jaarlijks een gedeelte (12%) van de winst uit je onderneming bestempelen als oudedagsreserve en dit storten in de FOR. Hierover hoef je dan geen inkomstenbelasting te betalen. Je profiteert in feite van uitgestelde betaling, want de inkomstenbelasting moet alsnog betaald worden op je 65ste of eerder, wanneer je met de onderneming stopt. Het voordeel is, dat je op je pensioenleeftijd zeer waarschijnlijk in een lagere tariefgroep zit dan toen je veel winst maakte. Er zitten wat haken en ogen aan deze regeling, dus laat je vooraf goed informeren over hoe het precies werkt en de risico's.

Bedrijf verkopen
Als je op 65-jarige leeftijd (of eerder) een goed lopend bedrijf hebt, kun je dat wellicht verkopen en de opbrengst gebruiken als oudedagsvoorziening. Je moet hierbij wel rekening houden met een aantal onzekere factoren. Het is heel lastig om vooraf te bepalen hoeveel je bedrijf uiteindelijk waard zal zijn en of je iemand kunt vinden die het wil overnemen. Een dienstverlenend bedrijf heeft als extra 'handicap' dat het lastig is een netwerk van relaties over te dragen. Zeker als het gaat om eenmansbedrijf.