PubCom20: Niet de polen bestrijden, maar het midden versterken

Pubcom20, het nationale congres over publieke communicatie georganiseerd door beroepsorganisatie Logeion, stond dit jaar helemaal in het teken van de verdeling in de wereld en de vraag hoe wij dit als communicatieprofessionals kunnen oplossen. Complottheorieën, anti-vaxxers, corona-opstanden, haataanslagen – de onderwerpen van het online pubcomcongres waren – helemaal volgens de tijdgeest – actueel maar ernstig. Een creeping crisis, zo noemde keynote speaker Bart Brandsma het. In verschillende breakout-sessies kwam naar voren dat dat leidt tot zowel de inzet van hele nieuwe (thuisgemaakte filmpjes op TikTok) als ooit verouderd verklaarde methodieken (‘zullen we ze maar en bewonersbrief sturen als een bijeenkomst onmogelijk is’). En met een virtual realityborrel sloot dit online event in stijl af!

Geen eenvoudige vraagstukken, en dat alle bezoekers fysiek gescheiden waren laat goed de huidige tijd zien: op afstand - maar toch samen. De vorm van het congres leende zich in ieder geval heel goed om in gesprek te gaan over het onderwerp. Naast de plenaire sessies werd de groep toehoorders opgedeeld in van tevoren gekozen kleinere break-outsessies. Om dit nog verder te versterken werd iedereen willekeurig bij een groepje ingedeeld, om te sparren over een stelling. Een goede manier om verschillende standpunten over het onderwerp te horen en om je eigen netwerk uit te breiden!


Het midden versterken
Keynote speaker Bart Brandsma (filosoof en expert op het vlak van polarisatie) benadrukte het belang van communicatie bij verdeling en hield een pleidooi voor het midden: ‘het vraagstuk dat ons bindt’. Het is belangrijk niet paniekerig te reageren op incidenten en conflicten, maar om te luisteren naar de stille groep en die een stem te geven. “Het is zaak niet de polen te bestrijden, maar het midden te versterken”, gaf hij ons mee. “Vrede is een lange rij van conflicten waar wij goed mee om zijn gegaan”. 

“Vergeet niet dat een grote groep zich niet gehoord voelt, de taal maar beperkt vaardig is en de overheid als verlengstuk van de elite ziet.” Als je er niet tussen zit maar van bovenaf gaat zenden, zit je ernaast. Wij/zij-denken is dan nooit ver weg.

Hoe dan wel? Brandsma gaf een voorbeeld: Een ziekenhuis organiseerde een rondetafelgesprek met de boa’s en een groep longartsen. De boa’s zagen de handhaving van het nieuwe rookverbod op het buitenterrein niet zitten, maar kwamen sterk gemotiveerd uit het gesprek: dat die artsen tijd voor hen hadden vrijgemaakt! Als communicatieadviseur kun je daarvan leren. “Word behendig in het ontsluiten van informatie, in het luisteren, in het vinden van manier om het midden te mobiliseren.”


Galjaardprijs naar NS
Als vanouds wordt tijdens Pubcom de Galjaardprijs uitgereikt, de prijs voor het meest innovatieve, inspirerende en impactvolle communicatieproject van het jaar. Dit was alweer de 21e keer dat deze prijs werd uitgereikt. De winnaar van deze editie was de NS met het project #SameNSterker. De NS werd hard geraakt door de coronacrisis en zag het aantal treinreizigers sterk dalen. In het project kon men emoties kwijt, maar was ook plaats voor feiten. Het project was een mix van crisiscommunicatie, interne communicatie en verandercommunicatie. “De NS heeft laten zien dat ons vakgebied daarin verschil kan maken”, aldus het juryrapport.